Wednesday, July 30, 2014

കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്വാലിറ്റി

city life

കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റി (corporate spirituality) ഇന്ന് ഏറെ പ്രചാരത്തിലായിരിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗതമായ ചട്ടക്കൂടുകളിൽ നിന്നും അന്ധമായ അനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തമാകാനുള്ള ശ്രമവും കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ചാലിറ്റിക്ക് വഴിയൊരുക്കി. ലളിതമായി പിൻതുടരാൻ കഴിയുന്നു. ആധുനിക ശാസ്ത്രപ്രകാരം വിശദീകരണവുമുണ്ട്. ആധുനിക ജീവിതശൈലിയെ പിൻതുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇക്കാരണങ്ങലെല്ലാം കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ചാലിറ്റിയുടെ സ്വീകാര്യതയ്ക്ക് കാരണമായി. കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ചാലിറ്റിയെന്നാൽ ആത്മീയതയുടെ കോർപ്പറേറ്റ് വൽക്കരണമാണോ അതോ കോർപ്പറേറ്റ് ജീവിതത്തിന്റെ ആത്മീയവൽകരണമാണോയെന്ന ചോദ്യവും ഉണ്ടാവാം. രണ്ടും ഒരുമിച്ചുതന്നെ സംഭവിക്കുന്നുവെന്ന് പറയാം.

ആത്മീയതയ്ക്ക് അതിന്റേതായ പരിശുദ്ധിയുണ്ട്. കോർപ്പറേറ്റ് ജീവിതത്തിന്‌ അതിന്റേതായ സ്വീകാര്യതയും പ്രായോഗികതയുമുണ്ട്. തിരക്കുപിടിച്ച ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ ഉണർവ്വും ഉന്മേഷവും നൽകുവാനും ജീവിതശൈലിയെ പുനഃക്രമീകരിക്കുവാനും ഇതിലൂടെ കഴിയുന്നു. ആത്മീയതയുടെ കമ്പോളവൽക്കരണമെന്നും സമ്പന്നരുടെ ആത്മീയതയെന്നും ഉള്ള ആരോപണങ്ങളും കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റി നേരിടേണ്ടിവരുന്നു. കമ്പോളവൽകൃതവും മത്സരാത്മകവുമായ ലോകത്ത് ഒട്ടും പിൻതള്ളപ്പെട്ടുപോകാതിരിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസയോഗ്യതകളും സാമ്പത്തികഭദ്രതയും കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റിയുടെ ഭാഗമാണ്‌. ആത്മീയതയെന്നാൽ ഭൗതികമായ ലാളിത്യം കൂടിയാണെന്ന ധാരണവച്ചുപുലർത്തുന്നവർ പൗരസ്ത്യവും പാശ്ചാത്യവുമായ ലോകങ്ങളിലുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രത്യക്ഷമായി അവർക്കൊന്നും മുഖ്യധാരാസമൂഹത്തിന്റെ അധാർമ്മികമായ ജീവിതത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിനു കഴിയുന്നില്ല. ഭൗതികമായി അൽപ്പന്മാരായവർ പറയുന്നത് ചെവിക്കൊള്ളുവാൻ തയ്യാറാവുന്നവർ വിരളം. ഇവിടെയാണ്‌ കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റിയുടെ രംഗപ്രവേശം.

ആത്മീയതയും ഭൗതികതയും അതിന്റെ വിശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽത്തന്നെ നിലനിൽക്കട്ടെ. എല്ലാ ആത്മീയ അന്വേഷകരും സാധകരും കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റിയുടെ ഭാഗമായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ആത്മീയമൂല്യങ്ങളെയും അനുഭൂതികളെയും സാധാരണജനങ്ങൾക്കുകൂടി അനുഭവമാക്കാനുള്ള പ്രത്യക്ഷപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമാകുന്നവർക്ക് കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റി ഏറെ ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗമാണ്‌. സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ ഇത്തരമൊരു ശൈലിയെ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. പരമഹംസ യോഗാനന്ദൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഗുരുവിന്റെ പ്രവർത്തന ശൈലിയിൽ നിന്നും ഭിന്നമായി സ്വീകരിച്ച ശൈലിയെ കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റിതന്നെയായി കരുതാം. പൗരസ്ത്യ ആത്മീയതയെ പാശ്ചാത്യലോകത്ത് സ്വീകാര്യമാക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട മാനുഷികബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്നതിനും അതിലൂടെ അവർക്കുകഴിയുകയും ചെയ്തു.

കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റിയ്ക്ക് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുണ്ടെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ശാഖയെന്ന നിലയിൽ ശ്രദ്ധകിട്ടിയിട്ടില്ല. തുല്യമായ ഒരു പദപ്രയോഗവും മലയാളത്തിലുണ്ടോയെന്ന് അറിയില്ല. Non-Religious spirituality എന്ന പേരിൽ പ്രചരിക്കുന്നത് മിക്കപ്പോഴും കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റി തന്നെ. ആഡംബരഭ്രമവും അധികാരദുർമോഹവുമാണ്‌ ഇന്നിതിനെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്ന ദോഷങ്ങൾ. ട്രൈബൽ സ്പിരിച്ചാലിറ്റി (tribal spirituality)യ്ക്ക് വിരുദ്ധമാണിതെന്ന തോന്നലുണ്ടാകുന്നതിനുകാരണവും ഈ ദോഷങ്ങൾ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നതാണ്‌. ഐശ്വര്യപൂർണ്ണമായ ജീവിതത്തിനുവേണ്ടിയാണോ സമ്പത്തിനും അധികാരത്തിനുംവേണ്ടിയാണോ ആളുകൾ ഇവിടെ സംഘടിക്കുന്നതെന്ന് ആത്മപരിശോധന നടത്തണം. ഇത്തരം ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തമായാൽ കോർപ്പറേറ്റ് സ്പിരിച്ച്വാലിറ്റ്യ്ക്ക് മാനുഷികമൂല്യങ്ങളിലും ശാസ്ത്രീയമായ ജീവിതക്രമത്തിലും വളരെയേറെ സംഭാവനകൾ നൽകാൻ കഴിയും.
~ ~ ~ ! ~ ~ ~

Sunday, July 27, 2014

തൊഴിലും ജീവിതവും പൊരുത്തക്കേടുകളും

education in kerala തൊഴിൽ ജീവിതം വിദ്യാഭ്യാസം

“8 മണിക്കൂർ ജോലി, 8 മണിക്കൂർ വിനോദം, 8 മണിക്കൂർ വിശ്രമം” എന്ന മുദ്രാവാക്യം തൊഴിലാളിപ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരിക്കും കേട്ടിട്ടുണ്ടായിരിക്കുക. എന്നാലിന്നിത് വളരെയേറെ പ്രസക്തിയുള്ള ഒരു ആശയമായിമാറിയിരിക്കുന്നു. തൊഴിലാളി എന്ന പദത്തിന്‌ ‘labour’ എന്ന അർത്ഥം മാത്രമല്ല, ‘employee’ എന്ന വ്യാപകമായ അർത്ഥം തന്നെ കൊടുക്കണം. കഠിനമായ കായികാദ്ധ്വാനം ചെയ്യുന്നവർ മാത്രമല്ല ഐടി കമ്പനികളിൽ ജോലിയെടുക്കുന്നവർക്കുപോലും ജീവിതമെന്തെന്ന് അറിയാനോ ചിന്തിക്കാനോ പോലും സമയമോ സൗകര്യമോ ഇല്ല. Work Life Balance എന്നത് ബഹുഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങൾക്കും പ്രാപ്യമാണ്‌. എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികളും ഏതെങ്കിലും ഒരു കൈത്തൊഴിലെങ്കിലും അഭ്യസിക്കുകയും വിദ്യാഭ്യാസവും സേവനവും സമ്പാദ്യവും ഒരുമിച്ചുകൊണ്ടുപോകാനാവുകയും വേണം എന്ന് ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞതും നടപ്പായില്ല.

ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ ജോലി, വിശ്രമം, വിനോദം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തിരിക്കുന്നുവെന്ന് കരുതുക. എന്തുകൊണ്ടാണ്‌ ഇങ്ങനെയൊരു തരംതിരിവ് ആവശ്യമായിവരുന്നത് ? ഈ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്‌. ഉത്തമമായ ഒരു ജീവിതത്തിൽ ഇവമൂന്നും ഒരുമിച്ചുതന്നെയാണ്‌ പോകുന്നത്. ഗലീലിയോയെയും എഡിസനെയും പോലുള്ള ശാസ്ത്രപ്രതിഭകൾ, മഹത്തായ കലാ-സാഹിത്യ സൃഷ്ടികളിൽ മുഴുകുന്നവർ, പ്രശസ്തരായ സഞ്ചാരികൾ, ഗാന്ധിജിയെയും ടാഗോറിനെയും പോലുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകർ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവരുടെ ജോലിയും വിനോദവും വേർതിരിക്കാനാവാത്തവിധം യോജിച്ചിരിക്കുന്നു. വിശ്രമമാകട്ടെ, ശരീരത്തിനുമാത്രമേ ആവശ്യമാകുന്നുള്ളൂ. മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യംകൂടിയുണ്ട് - ജീവിതകാലം മുഴുവനും ഓരോ മനുഷ്യനും വിദ്യാർത്ഥിയാണ്‌ എന്ന തത്വത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു ഈ മഹദ് വ്യക്തികളുടെയൊക്കെ ജീവിതം. അതായത്, ബുദ്ധിയുള്ള ഒരു യന്ത്രത്തിൽ നിന്നെന്നപോലെ ഔട്ട്പുട്ട് തന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകമാത്രമായിരുന്നില്ല ഇവർ ചെയ്തിരുന്നത്. ചുറ്റുപാടിൽ നിന്നുമുള്ള പാഠങ്ങളെ നിരന്തരം സ്വീകരിക്കുകയും സ്വാംശീകരിക്കുകയും ചെയ്ത് ഉത്തമനായ മനുഷ്യനിലേക്ക് വളർന്നുകോണ്ടേയിരുന്നു. തൊഴിൽ ദാതാവിനുവേണ്ടിയായിരുന്നില്ല, ഗുണഭോക്താക്കൾക്കുവേണ്ടിയായിരുന്നു അവരുടെ സേവനം. ഇനി, നമുക്കുചുറ്റും കാണുന്ന പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥിതി പരിശോധിക്കൂ... തൃപ്തിയോടെ കഠിനാദ്ധ്വാനവും സേവനവും ചെയ്ത് സർഗ്ഗാതമകതയെയും മാനുഷികമൂല്യങ്ങളെയും കൈവിടാതെ ജീവിക്കുന്ന എത്രപേരുണ്ട് ?! പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ അവസ്ഥ തീർച്ചയായും ഇതല്ല. സ്വയം കേന്ദ്രീകൃതവും സമൂഹനന്മയെയാകെ ലക്ഷ്യമാക്കിപ്രവർത്തിക്കുന്നതുമായ മനുഷ്യർ എല്ലാക്കാലത്തും എല്ലാദേശത്തും വിരളമായിരിക്കും. Work Life Balance സാധ്യമാകത്തക്കവിധം ഒരു തൊഴിൽ-സാമൂഹിക ഘടന രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇവിടെയാണ്‌. ഈയോരു സാഹചര്യത്തിലാണ്‌ ജോലി, വിനോദം, വിശ്രമം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ച് പ്രായോഗികമായ ഒരു മർഗ്ഗരേഖ ഉണ്ടാക്കേണ്ടിവരുന്നത്.

പരമാവധി ലളിതമായി ഇവയെ ഒന്ന് നിർവ്വചിക്കാം:-
ജോലി:- സാമ്പത്തിലലാഭം നേടാനായി ഏർപ്പെടുന്ന പ്രവൃത്തി
വിശ്രമം:- വിശ്രമം, ഉറക്കം
വിനോദം:- ജീവിതത്തെ അർത്ഥപൂർണ്ണമാക്കുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും

ജോലിയും വിനോദവും ഒന്നായി അനുഭവപ്പെടുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാർ. ഏർപ്പെടേണ്ടിവരുന്ന തോഴിലിനോടുള്ള താൽപര്യമില്ലായ്മ, ചുറ്റുപാടിനോടുള്ള ചേർച്ചക്കുറവ്, ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതത്തിന്റേതായ മണിക്കൂറുകൾ, മേലധികാരിയുടേയും നിയമാവലിയുടേതുമായ ചട്ടക്കൂടുകൾ ഇങ്ങനെ പലവിധ കാരണങ്ങളാണ്‌ ഒരാൾക്ക് ‘ജോലി’ എന്നത് സാമ്പത്തികലാഭത്തിനായുള്ള പ്രവൃത്തി മാത്രമായിത്തീരാനിടയാക്കുന്നത്. സെൽഫ് എംപ്ലോയ്മെന്റ് എന്നതിനോട് താൽപര്യമുള്ളവരുടെ വർദ്ധിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രധാനകാരണവും ഇതുതന്നെ. Work Life Balance എന്നത് ഒരു പരിധിവരെയെങ്കിലും പാലിക്കാൻ Self Employment-ന്‌ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ കാര്യത്തിൽ 8 മണിക്കൂർ ജോലി, 8 മണിക്കൂർ വിനോദം, 8 മണിക്കൂർ വിശ്രമം എന്നരീതിയിൽ ശരാശരി പ്രവൃത്തിദിവസങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നു.

8 മണിക്കൂർ ജോലി

തൊഴിലാളിയുടെ മാനസികമോ സാമ്പത്തികമോ സാമൂഹികമോ വിദ്യാഭ്യാസപരമോ ആയ പരാധീനതകളെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന തൊഴിൽദാതാക്കൾ പൗരാവകാശലംഘനമാണ്‌ നടത്തുന്നത്. തൊഴിലാളി യൂണിയനുകൾ രൂപംകൊള്ളുന്നതിനെ ഇത്തരം തൊഴിൽദാതാക്കൾ ശക്തമായി എതിർക്കും. വിശ്രമരഹിതമായ തൊഴിലിന്റെ മണിക്കൂറുകൾ നീണ്ടുപോകാൻ ഇതുകാരണമാകും. ചിലർക്ക് കൈനിറയെ പണം കിട്ടുമെങ്കിലും മറ്റുചില മേഖലകളിൽ തുച്ഛമായ വേതനം മാത്രമായിരിക്കും പ്രതിഫലം. എത്രയധികം അദ്ധ്വാനമാണ്‌ നമുക്കുചുറ്റും പാഴായിപ്പോകുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷിക്കൂ. ആഡംബരവും ഉപഭോഗസംസ്കാരവും നടപ്പാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി എത്ര മനുഷ്യപ്രയത്നമാണ്‌ വേണ്ടിവരുന്നത്. എത്രയോ അദ്ധ്വാനവും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുമാണ്‌ Use and Throw സംസ്കാരത്തിലൂടെ നഷ്ടമാകുന്നത്. അവ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മലിനീകരണവും അനുബന്ധപ്രശ്നങ്ങളും വേറെ. തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും വരുമാനം നേടിത്തരികയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് തോന്നാം. പണം വാങ്ങാനായി പണിയെടുക്കുന്ന തൊഴിലാളികളും പണം കൊടുക്കാനായി പണിയെടുപ്പിക്കുന്ന സർക്കാരും നല്ല ലക്ഷണമല്ല. ഒരു ഉദാഹരണം പരിശോധിക്കാം... തൊഴിലാളികളുടെ (ജനങ്ങളുടെ) ഉപജീവനത്തിന്‌ അവരുടെ പക്കൽ പണം വേണം. സർക്കാരിന്റെ കൈവശമാണെങ്കിൽ ധാരാളം ധനവും. അതുകൊണ്ട് വർഷം തോറും റയിൽ പാളങ്ങൾ മാറ്റിമാറ്റി പുതിയത് സ്ഥാപിക്കുന്ന പദ്ധതി തുടങ്ങി. ഒരു യൂറോപ്യൻ രാജ്യത്ത് നടന്ന സംഭവമാണിത്. സർക്കാരിന്റെ കൈവശമുള്ള പണം ജനങ്ങളുടെ (തൊഴിലാളികളുടെ) പക്കലേക്ക് എത്തുന്നതിനുവേണ്ടിമാത്രം നടന്ന പ്രവൃത്തി. ഇതുതന്നെയാണ്‌ നമുക്കുചുറ്റും നടക്കുന്നതും. ധനത്തിന്റെ വിതരണം സംഭവിക്കുന്നുവേന്നല്ലാതെ പ്രയോജനമൊന്നുമില്ലാത്ത അദ്ധ്വാനങ്ങൾ. ദിവസവും 12ഉം അതിലേറെയും മണിക്കൂറുകൾ തൊഴിൽസ്ഥലത്ത് ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരുന്നവർ ഒരുവശത്ത്; തൊഴിലില്ലാത്തവർ മറുവശത്ത്. പണിയെടുത്ത് കൈനിറയെ പണം കിട്ടിയവർക്ക് ജീവിക്കാൻ സമയമില്ല. ജോലിയില്ലാതെ നടക്കുന്നവർക്കാകട്ടെ ജീവിക്കാൻ പണവുമുണ്ടായിരിക്കില്ലല്ലോ. 8 മണിക്കൂർ ജോലി എന്ന നയം കൊണ്ട് ഈ അവസ്ഥയ്ക്കൊക്കെ എന്തെങ്കിലും മെച്ചമുണ്ടാവില്ലേ ?

8 മണിക്കൂർ വിനോദം

ജീവിതത്തിന്റെ മാനുഷികവും സർഗ്ഗാത്മകവുമായ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും ‘വിനോദം’ എന്നതിന്റെ പരിധിയിൽപ്പെടുത്താം. Holistic Life style എന്നത് ഉത്തമമായ ജീവിതത്തിന്റെ താളക്രമവും ചുറ്റുപാടുമാകുന്നു. പലപ്പോഴും നമുക്കിത് നഷ്ടമാകുന്നു. വ്യക്തിജീവിതത്തിലും സമൂഹത്തിലുമുണ്ടാകുന്ന ഓരോ മൂല്യച്യുതിക്കും തിക്താനുഭവങ്ങൾക്കും അതിക്രമങ്ങൾക്കും ക്രൂരവിനോദങ്ങൾക്കും കാരണം holistic life അല്ല നമ്മുടേതെന്നതുതന്നെ. സഹജീവികളോടും കുടുംബാംഗങ്ങളോടും സുഹൃത്തുകളോടുമോത്ത് ചെലവഴിക്കാൻ സമയമില്ല, പുസ്തകം വായിക്കാൻ സമയമില്ല, ജീവിതനിലവാരവും മാനസികനിലവാരവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനാവശ്യമായ യാതൊന്നുംതന്നെ ചെയ്യാൻ സമയമില്ല. ഈ അവസ്ഥ മാറണം. മാറിയേ മതിയാവൂ.

8 മണിക്കൂർ വിശ്രമം

ഒരു ശരാശരി മനുഷ്യൻ ദിവസവും 6 മണിക്കൂർ ഉറങ്ങണമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടങ്ങൾ മുഴുവനും വിശ്രമത്തിനായി മാറ്റിവയ്ക്കുകയും നമുക്കുവേണ്ടി മറ്റുള്ളവരെക്കൊണ്ട് പണിയെടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലും നല്ലത് ദിവസവും ആവശ്യത്തിന്‌ വിശ്രമിച്ച് ജീവിതകാലം മുഴുവനും സന്തുലനാവസ്ഥ പാലിക്കുന്നതാണ്‌.

“ചെയ്തതിൽ തൃപ്തിയും ചെയ്യുന്നതിൽ സന്തോഷവും ഇനിയും ചെയ്യണമെന്ന ആഗ്രഹവും ഏതുകർമ്മം ചെയ്യുമ്പോഴാണോ അതാണ്‌ അവന്റെ ധർമ്മം. അഹിംസാത്മകവും ശ്രേയസ്കരവുമായ ധർമ്മങ്ങൾ ഓരോരുത്തരുടേയും ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും. അവയെ സഫലീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.” അത് സാധ്യമാകുംവിധമായിരിക്കണം നമ്മുടെ സാമൂഹികക്രമവും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും.
~~~ ! ~~~