Monday, May 28, 2012

പനമറ്റം ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം

"തീർത്ഥാന്തേ തടിനീതടേ ജലനിധേ സ്തീരേ സരിൽസംഗമേ ശൈലാഗ്ര്യേദ്രിതടേ" എന്ന് തച്ചുസാസ്ത്രത്തിൽ വിധിച്ചിരുക്കുന്ന ലക്ഷണമൊത്തരീതിയിൽ, ഗ്രാമത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് നാലുവശവും ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന കുന്നുകളുടെ അടിവാരത്തിൽ പനമറ്റം ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു (Sri Bhagavati Temple, Panamattom, Kottayam Dist). പണമറ്റം എന്ന സ്ഥലനാമമാണ്‌ പിൽക്കാലത്ത് പനമറ്റം ആയത് എന്നാണ്‌ നിഗമനം. കോട്ടയം ജില്ലയിലാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വളരെ പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഈ സങ്കേതത്തെ ആശ്രയിച്ചാലുണ്ടാകുന്ന ഫലങ്ങൾ കേട്ടറിഞ്ഞ് ആരാധനാബാഹുല്യം വർദ്ധിക്കുകയും കാലക്രമേണ ഇതൊരു മഹാക്ഷേത്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. വിശേഷപ്പെട്ട ചൈതന്യാവസ്ഥകളെക്കൊണ്ട് സമ്പുഷ്ടമാണിവിടം. ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്ന എല്ലാ ചൈതന്യങ്ങളും ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് അഭീഷ്ട വരദായകരായിത്തീരുന്നു.

"ധരാധരശ്യാമാളാംഗം
ക്ഷുരികാബാണധാരിണം
കിരാതവപുഷം വനേ
കരാകലിതകാർമ്മുകം"
-- ശിവപാർവ്വതി സ്തുതി

"അഞ്ജനാചലനിഭാ ത്രിലോചനാ
സേന്ദുഖണ്ഡവിലസസത് കപർദ്ദികാ
രക്തപട്ടപരിധായിനീ ചതു-
ശ്ചാരുദംഷ്ട്രപരിശോഭിതാനനാ
ഹാരനൂപുരമഹാർഹകുണ്ഡലാ-
ദ്യുജ്വലാ ഘുസൃണരഞ്ജിതസ്തനാ
പ്രേതരൂഢഗുണസത് കപാലിനീ
ഖഡ്ഗചർമ്മവിധൃതാസ്തു ഭൈരവി"
-- ഭദ്രകാളി സ്തുതി

പ്രഥമദൃഷ്ട്യാതന്നെ ഇതൊരു ശൈവശക്തി സമന്വയമാണെന്ന് കാണാം. ഉത്തമ കുടുംബമാതൃകയ്ക്ക് ഉദാഹരണമാകുന്നവിധം മഹാദേവനും പാർവ്വതീദേവിയും സന്താനങ്ങളോടും പരിവാരങ്ങളോടും കൂടി സസന്തോഷം വാണരുളുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ചൈതന്യങ്ങളെ ഒരു ഉത്തമ കുടുംബമായി സങ്കൽപ്പിച്ച് പൂജിച്ചാൽ കുടുംബഭദ്രത ഫലം. രണ്ട് ശ്രീകോവിലുകളിൽ തെക്ക് മഹാദേവനും ദേവിയും ഒരേ പീഠത്തിൽ കിഴക്ക് ദർശനമായി വസിക്കുന്നു. കിരാതവേഷധാരികളായി അർജ്ജുനന്‌ പാശുപതാസ്ത്രം ഉപദേശിച്ചുകഴിഞ്ഞ് ഇരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ്‌ പ്രതിഷ്ഠ. ആടിയും പാടിയും സന്തോഷത്തൊടെ കഴിയുന്ന സമയമായതിനാലും അർജ്ജുനന്റെ അഹങ്കാരം മാറ്റി അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന അവസ്ഥയിലും നിൽക്കുന്നതിനാലും ഈ ദേവീദേവന്മാരെ പൂജിച്ചാൽ മനഃശുദ്ധിയും ജ്ഞാനവും ഉണ്ടാവും. ജഗത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കളായ മഹാദേവനെയും പാർവ്വതീദേവിയെയും ആരാധിക്കുകവഴി കന്യകമാർക്ക് ഇഷ്ടവരന്മാരെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഉമാമഹേശ്വരന്മാരായും ആരാധിക്കുന്നു. വടക്കേനടയിൽ മഹാദേവന്റെ ജഡയിൽ നിന്നും ഉദ്ഭവിച്ച ഭദ്രകാളി കുടികൊള്ളുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ ആഗമനത്തോടെ സ്വയം സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞുകൊടുത്ത സ്വയംഭൂസ്വല്പം രൗദ്രത തോന്നിക്കുമെങ്കിലും ‘ഭദ്രം കലയതി’ എന്ന പ്രകാരം ഐശ്വര്യത്തെയും സുഖത്തെയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവളായിത്തീരുന്നു. കാളി, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നീ ചൈതന്യങ്ങൾ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ഉപാസിക്കുന്നവർക്ക് ഐശ്വര്യവും ജ്ഞാനവും സിദ്ധിക്കുന്നു.

രണ്ട് ഗണപതിമാർ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഏക ക്ഷേത്രമാണിത് എന്നുവിശ്വസിക്കുന്നു. ബാലഗണപതി മൂലഗണപതി എന്നിങ്ങനെ 2 ഗണപതിവിഗ്രഹങ്ങൾ. വലതുഭാഗത്തേക്ക് തുമ്പിക്കൈ തിരിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അഭീഷ്ടവരദായകത്വമാണ്‌ ഫലം. ഇവിടെ രണ്ട് ഗണപതിവിഗ്രഹങ്ങളുടെയും തുമ്പിക്കൈ വലത്തേക്കണ്‌.നഷ്ടസാധനങ്ങൾ തിരിച്ച് ലഭിക്കുന്നതിനും ഇഷ്ടവരലാഭത്തിനും ഭഗവാന്‌ നിവേദിച്ച് ഫലം സിദ്ധിക്കുന്നു.

ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്‌ കാരണവരായ ഉപാസകനും യോഗിയുമായ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ ആണ്‌ നാലമ്പലത്തിന്‌ പുറത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രക്ഷസ്സ്. കുടുംബഐക്യത്തിനും സമൂഹഐക്യത്തിനും ഇവിടെ പാൽപായസ നിവേദ്യം സാധാരണമാണ്‌. ഇവിടുത്തെ  പൂർവ്വിക ഉടമസ്ഥരായ ഊരുമഠത്തിൽ തമ്പുരാന്റെ മഠത്തിൽ ഉപാസിച്ചുവന്നിരുന്ന ദുർഗ്ഗാദേവിയെ ആണ്‌ വടക്കുഭാഗത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദുഷിച്ചതിനെ പോറ്റുന്നവൾ എന്നും ദുർഗ്ഗ എന്ന പേരിന്‌ അർത്ഥമുണ്ട്. ദുരിതങ്ങൾ മാറ്റുന്നവൾ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. പരാശക്തിയായ ജഗംദംബയുടെ മറ്റൊരുഭാവമാണ്‌ ദുർഗ്ഗാദേവി. ദുരിതങ്ങൾ അകറ്റാൻ മഹാദേവന്റെ ചൈതന്യം ഉൾക്കൊണ്ട ധർമ്മരക്ഷകനായ ശാസ്ത്രാവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെയുണ്ട്.

ഭൂതത്താൻ വല്യച്ഛൻ ഇവിടെ ഒരു കാര്യസ്ഥനായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ കുടുംബത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നോക്കി നടത്തുന്ന ഉത്തമ കാര്യസ്ഥനാണ്‌ ഭൂതത്താൻ. പുരാണങ്ങൾ പ്രകാരം ഭൂതത്താന്റേത് മെലിഞ്ഞ ശരീരവും നീണ്ട് അലസമായ തലമുടിയും ചുവന്ന കണ്ണുകളും നീണ്ട ചെവിയുമാണ്‌. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പുവരുത്തിക്കൊണ്ട് ദൂരേക്ക് ശ്രദ്ധിച്ച് ചുറ്റിനടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്‌ പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ. മഴലഭിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയും തൽക്കാലത്തേക്ക് മഴശമിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയും കരിക്കിൻവെള്ളം പ്രധാനമാണ്‌.

മീനപ്പൂരത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള മീനപ്പൂരമഹോത്സവമാണ്‌ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ആചാരമാണ്‌ പടയണി (Patayani). ദാരികവധം കഴിഞ്ഞ ശ്രീഭദ്രകാളിയുടെ അടങ്ങാത്ത കോപം ശമിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഭൂതഗണങ്ങൾ ദേവിയുടെ മുന്നിൽ പാടിയാടിയ നൃത്തമാണ്‌ പടയണിക്കോലങ്ങൾ. ദേവി തന്റെതന്നെ കോലം ദർശിച്ച് കലിയടങ്ങി എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ഭൈരവി എന്നാണ്‌ ദേവിയുടെ ഈ രൂപം അറിയപ്പെടുന്നത്. കരസ്ഥാന കോലങ്ങളായി തുള്ളുന്ന ഭൈരവി, കാലൻ, യക്ഷി, പക്ഷി, മറുത, പിശാച് തുടങ്ങിയ കോലങ്ങൾക്കു പുറമെ ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് വഴിപാടായി കോലം തുള്ളിക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യവുമുണ്ട്. ഈ വഴിപാടുകളെല്ലാം നാനാവിധ ദോഷശാന്തിക്ക് ഉത്തമവും സർവ്വൈശ്വര്യപ്രദവുമായ കാര്യമാണ്‌. കുടുംബത്തിന്റെ മുഴുവൻ ദുരിതശാന്തിക്ക് കാലൻകോലവും; ഐശ്വര്യം, സമ്പത്ത്, സർവ്വമംഗളങ്ങൾ ഇവയ്ക്ക് ഭൈരവികോലവും; രോഗശാന്തി, ബാലപീഡ ഇവ മാറുവാൻ മറുതകോലവും; ശനിദോഷം മാറുന്നതിനും പെൺകുട്ടികളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനും യക്ഷിക്കോലവും; പക്ഷിബാധ, തളർച്ച ഇവയകറ്റാൻ പക്ഷിക്കോലവും വഴിപാടായി നടത്തുന്നു. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് എല്ലാദിവസവും എതിരേൽപ്പിനുശേഷം കളംകണ്ടുതൊഴൽ എന്ന ചടങ്ങ് നടക്കുന്നു. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള വളരെ പ്രധാനവും അതിശ്രേഷ്ഠവുമായ ഒരു ചടങ്ങാണ്‌ കളംകണ്ടുതൊഴുക എന്നത്.
* ~ ~ ! ~ ~ *

Wednesday, May 09, 2012

ആണവോർജ്ജം: മുൻഗാമികൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന പാഠങ്ങൾ

ജപ്പാൻ ഇന്ന് ആണവോർജ്ജരഹിതരാജ്യം. 1970നു ശേഷം ആദ്യമായാണ്‌ ജപ്പാൻ ആണവോർജ്ജരഹിത രാജ്യമാകുന്നത്. ആണവവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തായിരുന്ന ജപ്പാനിൽ അൻപത് ആണവറിയാക്ടറുകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഫുക്കുഷിമ ദുരന്തത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ ഫലമായി 2012 മെയ് 5ന്‌ ടൊമാരി നിലയത്തിലെ റിയാക്ടറും പ്രവർത്തനം നിർത്തിയതോടെ ജപ്പാൻ അണുശക്തി രഹിത രാജ്യമായിമാറി. നാൽപ്പത് വർഷം പഴക്കമുള്ള ആണവനിലയമായ ഫുക്കുഷിമ (fukushima) നിലയത്തിൽ 2011 മാർച്ച് 15ന്‌ ചോർച്ചയും വൻദുരന്തവും ഉണ്ടായി. ഭൂകമ്പത്തിന്റെയും സുനാമിയുടെയും ഫലമായി സംഭവിച്ച ദുരന്തം. വൻതോതിൽ പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ച റേഡിയോ ആക്ടീവ് പദാർത്ഥങ്ങൾ കാറ്റിൽ അകപ്പെട്ട് വളരെ ദൂരേയ്ക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. വെള്ളത്തിലും ധാന്യങ്ങളിലും പച്ചക്കറികളിലും പാലിലും വരെ അപകടകരമായ വികിരണങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി ലോകാരോഗ്യസംഘടന കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ടൊമാരി പ്ലാന്റിന്റെ മൂന്നാമത്തെ യൂണിറ്റാണ്‌ അവസാനമായി പൂട്ടിയത്. പ്ലൂട്ടോണിയം കൂടിക്കലർന്ന ഇതിലെ ഇന്ധനം അർദ്ധായുസ്സനുസരിച്ച് ക്ഷയിച്ച് തീരാൻ 482000 വർഷമെടുക്കും ! ഒരിക്കലാരംഭിച്ചാൽ സംഹരിക്കാനാവാത്ത ശക്തിയാണ്‌ അണുശക്തി.

“അപകടകരമായ ഒരു വഴിമാറിപ്പോകൽ” ആണ്‌ ആണവപരിപാടി എന്ന് ഗ്രീൻപീസ് ഇന്റർനാഷനൽ ന്യൂക്ലിയർ എനർജി പ്രൊജക്ട് ലീഡർ യാൻ ബെറാനെക്ക് പറയുന്നു. ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി അതിവിനാശകരമായ പാതയിലേക്കുള്ള വഴിമാറിപ്പോകൽ. ചെർണോബിൽ ആണവമലിനീകരണം ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തെ മുഴുവനാണ്‌ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നത് എത്രയെത്രചെറുതായാണ്‌ ! അണുശക്തി ഒട്ടും ലാഭകരമല്ലെന്ന് 1979ലെ ത്രീമൈൽ ഐലന്റ് അപകടത്തിനുശേഷം അമേരിക്ക പറഞ്ഞത്. സുരക്ഷാപരമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒന്നും വെളിപ്പെടുത്തിയതെയില്ല. ഏതായാലും അതിനുശേഷം ഒറ്റ ആണവനിലയം പോലും അവർ പണിതിട്ടില്ല. കൽക്കരിയും ഗ്യാസുമോന്നും അണുശക്തിയോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താനേകഴിയില്ല. കാരണം അവിടെ എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ആ പ്രദേശത്ത് മാത്രമേ ബാധിക്കുകയുള്ളൂ. ആണവനിലയത്തിന്റെ കാര്യത്തിലാവുമ്പോൾ ബാധിക്കുന്നത് ആ പ്രദേശത്ത് മാത്രമല്ല, വിദൂരസ്ഥലങ്ങളിലേക്കുകൂടിയാണ്. മനുഷ്യരിലും സസ്യങ്ങളിലും ജന്തുക്കളിലും തലമുറകൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ജനിതകവൈകല്യവും അണുവികിരണത്തിന്റെ ഫലമായി സംഭവിക്കുന്നു.

ചെറിയ ചെറിയ ‘സംഭവങ്ങൾ’

ദുരന്തങ്ങളായി ഗണിക്കപ്പെടാത്ത ‘ചോർച്ചകളും’ ‘സംഭവങ്ങളും’ ആണവനിലയങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ കാണാം. ‘സുരക്ഷിതമായ പരിധി’ ലംഘിക്കാത്ത സംഭവങ്ങൾ എന്നാണ്‌ ഇവയെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ ആണവനിലയങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ സുരക്ഷിതമായ പരിധി എന്നൊന്നില്ല. എത്രചെറിയ അളവിലുള്ളതായിരുന്നാലും സാരമുള്ളതാണ്. മറ്റേതോരു വ്യാവസായിക അപകടമോ ദുരന്തമോ ആയാലും അത് പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ഒതുങ്ങിയേക്കും. എന്നാൽ അണുശക്തി അങ്ങനെയല്ല. ചിലപ്പോൾ വികിരണത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതം വർഷങ്ങൾക്കുശേഷമായിരിക്കും തലപൊക്കിത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവിടെ ‘ചെറിയ സംഭവം’ എന്നൊന്നില്ല. പ്രവചനാതീതമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ മാത്രം.

അതിവിടെ സംഭവിക്കില്ല

‘അതിവിടെ സംഭവിക്കില്ല’. ഈ ആത്മവിശ്വാസമാണ്‌ അണുശക്തിയുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പിലുള്ള വിശ്വാസം. ത്രീമൈൽ ഐലന്റിൽ അപകടസമയത്തെത്തിയ സോവിയറ്റ് വിദഗ്ധർ പറഞ്ഞത് അത്തരമൊരു അപകടം റഷ്യയിൽ സംഭവിക്കില്ലെന്നും അവിടുത്തെ റിയാക്ടറുകൾ മറ്റൊരുതരത്തിൽ പെട്ടതായിരുന്നു എന്നുമാണ്‌. അതിനുശേഷം റഷ്യയിൽ ചെർണോബിൽ ദുരന്തം നടന്നു. അപ്പോൾ മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളിലെയും വിദഗ്ധർ റഷ്യയിലെ സിസ്റ്റത്തിന്റേതുമാത്രമായ പോരായ്മകൾ കൊണ്ടാണ്‌ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചതെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അതെ, ചെർണോബിൽ മാതൃകയിലായിരുന്നില്ല ഫുകുഷിമ റിയാക്ടർ. എന്നിട്ടും അവിടെയും ദുരന്തം ആവർത്തിച്ചു. എന്തുകൊണ്ട് ? കുറ്റമറ്റമാതൃക എന്ന ലോകമാകമാനം പ്രചരിപ്പിക്കാനാവുന്ന ഒരു റിയാക്ടർമാതൃക ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. പ്രാദേശികമായ ചുറ്റുപാടുകളും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ  പ്രത്യേകതകളും കണക്കിലെടുത്താണ്‌ ഓരോ നിലയവും നിർമ്മിക്കാറുള്ളത്. അങ്ങനെയാവുമ്പോൾ ഓരോ നിലയവും അനന്യമായ (unique) സങ്കേതമാണ്‌. ആ പരിതസ്ഥിതിയുടെയും അതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ഒത്തുചേരൽ അവിടെ മാത്രമാണ്‌ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ഓരോ അണുശക്തിനിലയവും സ്വയം ഒരു പരീക്ഷണവസ്തു ആകുന്നു. അപകടങ്ങൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ അത് മറ്റൊരിടത്തും സംഭവിക്കാത്തതുമാകുന്നു.

ദുരന്തമുണ്ടായാൽ പ്രാവർത്തികമാക്കനുള്ള ദുരന്തനിവാരണ നടപടികൾ അധികൃതർ ആസൂത്രണം ചെയ്തുവച്ചിരിക്കും. ദുരന്തമുണ്ടാവില്ല എന്ന് അവർക്ക് ഉറപ്പില്ലാത്തതിനാൽ. ദുരന്തമേഖലയിൽ മനുഷ്യൻ കടന്നുചെന്നുവേണം കാര്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ. ജനങ്ങളെ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതും ആണവ മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതുമുൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ. രക്ഷാപ്രവർത്തകരുടെ ത്യാഗത്തിന്‌ പ്രതിഫലം നൽകുമെന്നും കുടുംബത്തെ സംരക്ഷിക്കുമെന്നും മരണാനന്തര ബഹുമതികൾ നൽകുമെന്നുമൊക്കെയായിരുന്നു ചെർണോബിൽ ദുരന്തസമയത്ത് അധികൃതരുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ.

ആണവ മാലിന്യ നിർമ്മാർജ്ജനം

ഒരിക്കൽ സൃഷ്ടിച്ചാൽപ്പിന്നെ സംഹരിക്കാനേ കഴിയില്ല. അർദ്ധായുസ്സനുസരിച്ച് വിഘടിച്ച് തീരുന്നതുവരെ വികിരണങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും. ഒരിക്കൽ ഒരു റിയാക്ടറിൽ ഇന്ധനം നിറച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നീട് അത് പ്രവർത്തനം നിർത്തിയാലും സ്ഫോടനസാധ്യതയേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളൂ; വികിരണഭീഷണി ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അല്പാൽപമായി കൊല്ലാനുള്ള കഴിവ് അതിനുണ്ടായിരിക്കും. റിയാക്ടറുകളിൽനിന്നുള്ള റേഡിയോ ആക്ടീവ് മാലിന്യങ്ങളുടെ പുനഃസംസ്കരണത്തോത് വളരെക്കുറവാണ്‌. ഏകദേശം 1% മാത്രം. ഇത് മിക്കവാറും അണുബോംബ് ഉണ്ടാക്കാനായിരിക്കും പ്രയോജനപ്പെടുത്തുക. ആണവമാലിന്യങ്ങൾ തീവ്രവാദികളുടെ പക്കൽ എത്തിപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള ശ്രദ്ധയും പലരാജ്യങ്ങൾക്കുമില്ല. പുനഃസംസ്കരിച്ചാലും ബഹുഭൂരിഭാഗവും മാലിന്യമായിത്തന്നെ അവശേഷിക്കുന്നു. കടലിലോ നിബിഢവനത്തിലോ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. അതവിടെക്കിടന്ന് മാരകമായ വികിരണപ്രക്രിയ തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. യാദൃശ്ചികമായി മനുഷ്യരിലും ജീവജാലങ്ങളിലും വികിരണം എത്തിപ്പെടുന്നു. ആണവമാലിന്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന്റെ പ്രായോഗികവശങ്ങൾ ജനങ്ങളിൽ നിന്നും മറച്ചുവയ്ക്കാൻ ലോകരാജ്യങ്ങൾ താൽപര്യപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇതേക്കുറിച്ച് വാർത്തകളും വിവരങ്ങളും പുറത്തുവരുന്നതും അപൂർവ്വം.
~ ~ ~ ~ ~